Türkiye’de sıcak hava dalgalarının şiddeti son 75 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bilim insanlarının hazırladığı iklim senaryosuna göre, Konya’da geçmişte yılda ortalama 3-5 gün etkili olan sıcak hava dalgalarının, yüzyılın ikinci yarısında 40 güne kadar çıkabileceği öngörülüyor.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) araştırmacılarının çalışması, Türkiye’de sıcak hava dalgalarının son yıllarda belirgin biçimde güçlendiğini ortaya koydu. Araştırmaya göre 2023 ve 2025 yazlarında, son 75 yılın en şiddetli sıcak hava dalgaları yaşandı.
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ile meteoroloji mühendisi Tolga Karakaya tarafından yürütülen çalışmada, Türkiye’deki sıcak hava dalgalarının 1950-2025 dönemindeki değişimi incelendi.
Günlük maksimum sıcaklık verilerinin kullanıldığı araştırmada, sıcak hava dalgalarının yıllık en yüksek şiddeti ile yıl boyunca oluşan toplam etkisi analiz edildi.
Konya’da sıcak gün sayısı hızla artabilir
Bilim insanlarının gelecek dönem iklim senaryolarını değerlendirdiği başka bir çalışmada, Konya için dikkat çeken sonuçlara ulaşıldı.
1976-2005 yılları arasında Konya’da yılda ortalama 3-5 gün etkili olan sıcak hava dalgalarının, Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Panelinin kötümser senaryosuna göre 2021-2050 döneminde yaklaşık 16 güne çıkabileceği belirtildi.
Yüzyılın ikinci yarısını kapsayan 2051-2080 döneminde ise Konya’da sıcak hava dalgalarının etkili olduğu gün sayısının yılda 40 güne kadar ulaşabileceği öngörülüyor.
Aynı senaryoya göre sıcak hava dalgasının etkili olduğu gün sayısının İstanbul ve Ankara’da 38, Antalya’da 40, İzmir’de ise 53 güne kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.
2025’te sıcak hava dalgaları 11 kat güçlendi
Araştırmaya göre Türkiye genelinde sıcak hava dalgalarının büyüklüğünde güçlü bir artış eğilimi yaşanıyor.
Yaz mevsimi ortalama sıcaklıkları 1970-1990 döneminde 22-23 derece aralığında seyrederken, 2000’li yılların başından itibaren hızlanan ısınmayla birlikte 24-25 derece seviyelerine yükseldi. Türkiye’nin ortalama yaz sıcaklığı 2024 yılında 26,1 dereceye ulaşarak rekor kırdı.
Sıcak hava dalgalarının şiddetinde ise özellikle 2010 yılından sonra belirgin bir değişim yaşandı. Yıllık sıcak hava dalgalarının toplam şiddet ortalamaları, tarihsel referans dönemin yaklaşık 3 katına çıktı.
2023 yazında sıcak hava dalgalarının büyüklüğü referans döneme göre 7 kattan fazla artarken, 2025 yılında bu değer yaklaşık 11 kata ulaştı. Böylece 2023 ve 2025 yazları, Türkiye’de son 75 yılın en güçlü sıcak hava dalgalarının yaşandığı dönemler oldu.
Rekor sıcaklık her zaman en şiddetli dalga anlamına gelmiyor
Ortalama yaz sıcaklığının rekor kırdığı 2024 yılında sıcak hava dalgalarının büyüklüğü, referans döneme göre tekil olaylarda yaklaşık yüzde 95, yıllık toplamda ise yüzde 150 daha yüksek gerçekleşti.
Bu sonuç, yaz mevsimi ortalama sıcaklıklarının rekor seviyeye ulaşmasının her zaman en şiddetli sıcak hava dalgalarıyla aynı döneme denk gelmediğini gösterdi.
Bilim insanları, sıcak hava dalgalarının atmosferik blokajlar, sıcak hava taşınımı, yüksek deniz suyu sıcaklıkları, kuraklık ve toprak nemi gibi birçok yerel ve küresel faktörün etkisiyle oluştuğunu belirtti.
Araştırmada, Türkiye ve Doğu Akdeniz’de iklim düzeninin temel bir değişim geçirdiğine dikkat çekilerek, aşırı sıcaklara karşı tahmin kapasitesinin artırılması ve uyum çalışmalarının güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Kaynak: AA
Son dakika gelişmelerden anında haberdar olmak için WhatsApp haber kanalımıza katılın.
Gelişmelerden zamanında haberdar olmak istiyor musunuz? Google News’te KONHABER'e abone olun.
