Avrupa’da yatırım yoluyla oturum programları son yıllarda daha fazla dikkat çekiyor. Birçok ülke yabancı yatırımın konut piyasası ve göç politikaları üzerindeki etkisini yeniden değerlendiriyor. Olumsuz etkileri nedeniyle bazı programlar kaldırılırken, bazıları ise yeni düzenlemeler yapılarak değiştirildi. Portekiz de bu tartışmaların merkezinde yer alan ülkelerden biri. Son dönemde Portekiz vatandaşlık yasasında gündeme gelen değişiklikler uluslararası yatırımcılar tarafından dikkatle takip ediliyor. Vatandaşlığa başvuru için gerekli sürenin uzatılabileceğine dair çıkan haberler, Golden Visa programı aracılığıyla vatandaşlık almak isteyen kişileri de dolaylı olarak ilgilendirmektedir. Ancak söz konusu tartışmalar Portekiz Golden Visa programının yatırımcılara sunduğu temel hakları etkilemiyor. Yatırımcılar hâlen Portekiz’de oturum hakkına, Schengen Bölgesi’nde serbest dolaşıma ve aile üyelerini programa dahil etme imkânına sahip. Dolayısıyla program, uluslararası yatırımcılar için hâlâ cazibesini koruyor ve güvenle değerlendirilebiliyor.

Vatandaşlık Yasasında Önerilen Değişiklikler

Portekiz, Golden Visa programı kapsamında yatırım yoluyla oturum izni alan yatırımcılar için Avrupa’da vatandaşlığa giden sürecin daha erişilebilir olduğu ülkeler arasında yer almaktadır. Portekiz Golden Visa programından yararlanan yatırımcılar, güncel yasada gerekli yeterlilikleri sağladıkları sürece 5 yılın sonunda vatandaşlık başvurusu yapma hakkı elde edebilmektedir. 2025 yılının ikinci yarısında gündeme gelen yeni düzenleme önerileri ise bu süreyle ilgili bazı değişiklikleri içeriyor. Tartışılan öneriler arasında vatandaşlığa başvuru için gereken sürenin uzatılması da bulunuyor. Ancak söz konusu değişiklikler henüz yasal olarak yürürlüğe girmemiştir. Önerilen düzenlemeler kapsamında çoğu yabancı için vatandaşlık başvuru süresinin 10 yıla kadar çıkabileceği konuşuluyor. CLPL vatandaşları ve AB vatandaşları için ise bu süre 7 yıl olarak belirtilmiştir. Ayrıca başvuru sahiplerinin karşılaması gereken bazı yeni ve güncellenmiş koşullar da bulunuyor. Portekizce A2 seviyesinde dil yeterliliği hâlen geçerli. Ek olarak ülkenin kültürü, tarihi ile vatandaşlık haklarını kapsayan bir test de eklendi. Öte yandan demokratik ilkelere bağlılık, temiz sabıka kaydı ve yeterli maddi imkânın kanıtlanması bekleniyor. Önceki 3 yıllık sabıka süresi 2 yıla düşürülmüş durumda. Önemli bir ekleme olarak, ciddi suçlardan hüküm giymiş kişilerin vatandaşlık haklarının geri alınabilmesine imkân tanıyan bir madde de eklenmiş. Get Golden Visa tarafından paylaşılan bilgilere göre yasa tasarısı Portekiz Parlamentosu tarafından kabul edildikten sonra anayasal inceleme için gönderilmiş, ancak bazı maddeler Anayasa Mahkemesi tarafından aykırı bulunmuştur. Bu nedenle düzenleme mevcut hâliyle yürürlüğe girmemiş olup süreç hâlen yeniden değerlendirilme aşamasındadır.

Yasa Süreci Henüz Tamamlanmış Değil

Portekiz Parlamentosu yeni vatandaşlık yasası tasarısını onaylamış ve taslak Cumhurbaşkanlığı’na iletilmiştir. Ancak 13 Kasım 2025’te Sosyalist Parti’nin talebiyle tasarı denetim için Portekiz Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmiştir. 15 Aralık 2025’te mahkeme dört hükmü anayasaya aykırı bulmuş ve düzenlemenin mevcut hâliyle yürürlüğe giremeyeceğine karar vermiştir. Bu nedenle tasarı yeniden Parlamento’da incelenmek üzere geri gönderilmeli ve gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra onay sürecinden geçmelidir. Bu adımlar tamamlanana kadar mevcut vatandaşlık yasası geçerliliğini korumakta ve yabancılar için beş yıllık yasal ikamet süresi ile vatandaşlığa başvuru kuralı hâlen yürürlüktedir.

Golden Visa Programı Bu Değişikliklerden Nasıl Etkileniyor?

Vatandaşlık yasasında gündeme gelen değişiklikler, bazı yatırımcılar için kafa karıştırıcı olabilir. Yine de uzmanlar bu düzenlemelerin Golden Visa’nın sunduğu oturum haklarını veya programın temel avantajlarını değiştirmeyeceğini belirtiyor. Programın asıl değeri, yatırımcıya sağladığı uzun vadeli hareket özgürlüğü ve aile üyelerini kapsayan haklarda yatıyor. Önerilen değişiklikler esas olarak vatandaşlığa başvuru süresinin hesaplanma biçimiyle ilgilidir. Burada önemli bir ayrımın farkında olmak gerekmektedir. Golden Visa programı ile Portekiz vatandaşlık yasası iki ayrı hukuki düzenlemedir. Golden Visa, yatırım yoluyla Portekiz’de oturum hakkı elde etmeyi ve Schengen Bölgesi’nde serbest dolaşımı sağlar. Öte yandan vatandaşlık yasası, bir kişinin Portekiz vatandaşı olabilmesi için gerekli süreyi, dil ve kültür yeterliliği gibi kriterleri düzenler. Bu nedenle vatandaşlık yasasında yapılacak değişiklikler, Golden Visa kapsamında sunulan hakları doğrudan etkilemez. Yatırımcılar hâlen oturum izni, seyahat özgürlüğü ve ailelerini programa dahil etme gibi imkâna sahip olmaya devam edecektir.

Golden Visa Programının Sağladığı Haklar

Portekiz Golden Visa programı, yatırım karşılığında oturum izni sağlayan bir program olarak tasarlandı. Programın gerekliliklerini karşılayan yatırımcılar Portekiz’de yasal olarak ikamet edebilme hakkı kazanıyor. Üstelik 5 yıl geçerli bu oturum izni, yılda sadece 7 gün kalmanız şartıyla yenilenebilir. Programa başvuru yaparken eş, bakmakla yükümlü olunan çocuklar ve yaşlı ebeveynler aile üyesi kapsamında programa dahil edilebiliyor. Bu sayede tüm ailenin Avrupa’da seyahat özgürlüğü sağlanmış oluyor. Portekiz oturum izni aynı zamanda Schengen Bölgesi'nde serbest dolaşım olanağı da sunuyor. Programın öne çıkan bir diğer özelliği ise minimum ikamet şartının sınırlı olması; bu da yılda sadece 7 güne tekabül ediyor. Golden Visa sahiplerinin yılın büyük bölümünü Portekiz’de geçirmesi gerekmiyor. Bu esneklik, uluslararası iş yapan veya sık seyahat eden kişiler için programı daha uygulanabilir hale getiriyor. Tüm bu avantajlar bir araya geldiğinde, Golden Visa birçok kişi için Avrupa’da yasal oturum izni elde etmenin pratik ve erişilebilir bir yolu olarak öne çıkıyor.

Portekiz Neden Dikkat Çekmeye Devam Ediyor?

Vatandaşlık yasası etrafındaki tartışmalara rağmen, Portekiz Golden Visa programı uluslararası yatırımcıların ilgisini kaybetmiş değil. Programın cazibesini korumasının birkaç nedeni bulunuyor. Öncelikle Portekiz, Avrupa Birliği üyesi bir ülke olarak yatırımcılara yasal oturum hakkı sunuyor. Schengen Bölgesi'nde serbest dolaşım imkânı da programın en dikkat çeken avantajlarından biri. Buna ek olarak ülkenin yaşam kalitesi, ılıman iklimi ve uluslararası toplulukların güçlü varlığı, Portekiz’i yatırımcılar için cazip bir seçenek hâline getiriyor. Golden Visa programının esnek kalış şartları yatırımcılar açısından önemli bir avantajdır. Bu özellik, farklı ülkelerden başvuru sahiplerinin programa kolayca erişebilmesini sağlarken, fon yatırımı ve kültürel bağış gibi farklı yatırım seçenekleri sayesinde programın uluslararası popülerliğini artırmaktadır.  

Kaynak: Bülten