Estonya’da Şirket Kurmak: Türk Girişimciler İçin AB Pazarı, Süreç ve Sanal Ofis

Son yıllarda Türkiye’deki girişimciler arasında Estonya’da şirket kurma konusu giderek daha fazla konuşuluyor. Özellikle yazılım, dijital pazarlama, danışmanlık, e-ticaret ve uzaktan hizmet satışı yapan işletmeler için Estonya, Avrupa Birliği içinde daha düzenli ve öngörülebilir bir ticari altyapı sunan seçeneklerden biri olarak görülüyor.

Bu eğilimin arkasında tek bir neden yok. AB pazarıyla çalışma hedefi, uluslararası müşterilere daha güvenli bir kurumsal görünüm sunma isteği, dijital süreçlerin hızlanması ve operasyonların uzaktan yönetilebilmesi gibi faktörler, Estonya’yı Türk girişimciler için dikkat çekici hale getiriyor.

Estonya’nın avantajı: AB içinde dijital şirket yönetimi

Estonya, Avrupa Birliği üyesi bir ülke. Bu nedenle burada kurulan bir şirket, AB içinde daha kolay iş ilişkileri kurma ve bazı sektörlerde daha standart sözleşme süreçleri yürütme imkânı sağlayabiliyor. Ancak Estonya’yı farklılaştıran asıl unsur, kamu hizmetlerinin büyük ölçüde dijital ortamda sunulması.

Birçok girişimci, Estonya’da şirket kurma ve şirket yönetimi süreçlerinin online yapılabilmesini önemli bir avantaj olarak görüyor. Estonya’nın e-Residency programı da bu yaklaşımın en bilinen örneklerinden biri. e-Residency, vatandaşlık ya da fiziksel oturum hakkı vermez; fakat girişimcilerin dijital kimlik üzerinden bazı işlemleri uzaktan yapabilmesini kolaylaştırır.

Hangi şirket türü kuruluyor? OÜ (Osaühing)

Yabancı girişimcilerin en sık tercih ettiği şirket türü OÜ’dür (Osaühing). OÜ, pek çok ülkedeki limited şirkete benzer: ortakların sorumluluğu genellikle şirkete koydukları sermaye ile sınırlıdır. Bu yapı, hem küçük ölçekli işletmeler hem de uluslararası büyümeyi hedefleyen girişimler için pratik bir çerçeve sunar.

Şirket kuruluş süresi, başvurunun yöntemine ve belgelerin hazırlığına göre değişebilir. Uygulamada, temel tescil işlemleri kısa sürede tamamlanabilse de, banka hesabı açma ve finansal uyum süreçleri daha uzun sürebilir.

Vergi sistemi: Dağıtılmayan kâr üzerinden vergi yok yaklaşımı

Estonya vergi sistemi, özellikle büyüme ve yeniden yatırım odaklı işletmelerin ilgisini çeker. Genel yaklaşım, şirket kârının dağıtılmadığı (temettü olarak çıkarılmadığı) sürece kurumlar vergisinin ertelenmesi; verginin kâr dağıtımı gerçekleştiğinde doğmasıdır. Bu sistem, nakit akışını korumak ve büyüme döneminde kaynakları şirket içinde tutmak isteyen işletmeler için avantajlı olarak değerlendirilebilir.

Elbette her girişimcinin durumu farklıdır. Türkiye’deki vergi yükümlülükleri, çifte vergilendirme anlaşmaları ve fiili yönetim yeri gibi konular mutlaka ayrıca analiz edilmelidir.

Zorunlu konu: Yasal adres ve sanal ofis

Estonya’da şirket kurmak isteyen yabancı girişimcilerin karşılaştığı en temel zorunluluklardan biri, şirketin Estonya’da kayıtlı bir yasal adrese (registered/legal address) sahip olmasıdır. Yasal adres, resmi kurum yazışmalarının ve bildirimlerin gönderileceği, ticaret sicilinde görünen adrestir.

Türkiye’den yönetilen bir iş için Estonya’da fiziksel ofis tutmak her zaman mantıklı olmayabilir. Bu noktada “sanal ofis” hizmetleri devreye girer. Estonya’daki sanal ofis sağlayıcıları genellikle şu hizmetleri sunar:
     •    Şirket için yasal adres sağlanması
     •    Resmi posta ve bildirimlerin kabul edilmesi
     •    Posta yönlendirme veya tarama (scan) hizmeti
     •    Bazı durumlarda yerel iletişim/temsilci desteği

Burada kritik nokta şudur: Sanal ofis, sadece “posta almak” değildir; doğru yapılandırıldığında şirketin resmi iletişim ve uyum gerekliliklerini düzenli biçimde karşılamaya yardımcı olur.

Banka ve uyum süreçleri: Asıl zorluk burada başlıyor

Birçok girişimci için şirket tescilinden daha zor olan kısım, banka hesabı ve ödeme altyapısıdır. Avrupa’daki bankalar ve finansal kuruluşlar, AML/KYC (kara para aklama ile mücadele ve müşteri tanıma) kuralları gereği daha ayrıntılı doğrulamalar yapabilir. İş modeli, müşteri profili, gelir kaynağı ve faaliyet açıklaması gibi bilgiler talep edilebilir.

Bu nedenle Estonya’da şirket kurmayı düşünen girişimcilerin, sadece “şirketi açmak” değil, şirketin nasıl işleyeceğini ve hangi belgelerle bunu kanıtlayacağını da planlaması gerekir.

Sonuç: Estonya modeli kimler için daha uygun?

Estonya’da şirket kurma modeli özellikle şu gruplar için daha uygun olabilir:
     •    AB müşterilerine hizmet satan dijital ajanslar ve danışmanlar
     •    Yazılım/SaaS ve teknoloji girişimleri
     •    E-ticaret ve uluslararası satış yapan işletmeler
     •    Uzaktan çalışan profesyoneller (global müşteri portföyü olanlar)

Ancak bu karar “herkes için tek doğru” değildir. Vergi, uyum, bankacılık ve operasyonel yapı Türkiye’deki durumla birlikte değerlendirilmelidir. Doğru planlama yapıldığında ise Estonya, Türk girişimciler için AB pazarına açılırken kullanılabilecek modern ve dijital bir kurumsal seçenek olmaya devam ediyor.

Kaynak: Bülten