Ekonomistler, şubat ayında başlayan İran-ABD çatışmalarının tetiklediği akaryakıt, gıda ve operasyon maliyetlerinin Amerikan hanehalkı başına en az 1000 dolarlık ek yük getirdiğini hesaplıyor.
ABD ile İran arasında şubat ayından bu yana devam eden askeri çatışmalar, Amerikan ekonomisinde doğrudan hissedilir bir finansal baskı yarattı.
Derecelendirme kuruluşu Moody’s Analytics’in baş ekonomisti Mark Zandi tarafından paylaşılan verilere göre, savaşın başlangıcından bu yana artan gıda, yakıt ve diğer harcamalar nedeniyle ortalama bir Amerikan ailesinin cebinden fazladan yaklaşık 1000 dolar çıktı.
Resmi veriler Mayıs ayında enflasyonun son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştığını gösterirken, iki ülke arasındaki kırılgan ateşkesin hafta sonu gerçekleşen karşılıklı askeri misillemelerle sarsılması endişeleri artırıyor.
Tarafların kalıcı bir barış anlaşmasına varmak üzere Katar'da görüşmelere devam etmesi bekleniyor.
En büyük yük akaryakıt ve gıda harcamalarında
Amerikalı tüketicilerin savaş sürecinde karşılaştığı en büyük maliyet kalemi akaryakıt fiyatları oldu. Savaşın başlamasıyla hızla tırmanan ve Mayıs ayında zirve noktasına ulaşan benzin fiyatları, ailelerin bütçesinde şimdiden ortalama 300 dolarlık ek bir yük oluşturdu.
Akaryakıttaki bu artış yalnızca bireysel araç sahiplerini etkilemekle kalmadı; dizel yakıt maliyetlerinin yükselmesi, fabrikalardan, limanlardan ve tarım alanlarından yapılan ürün taşımacılığını da pahalılaştırdı.
Nakliye maliyetlerinin perakende fiyatlarına yansıması sonucunda, sıradan bir Amerikan ailesinin market ve gıda harcamaları savaş öncesine göre ortalama 200 dolar arttı.
Faizler ve askeri operasyonların görünmeyen bedeli
Savaşın küresel piyasalarda yarattığı enflasyonist baskı, Amerikan Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim planlarını da sekteye uğrattı.
Ekonomistler, yıl başında beklenen faiz indirimlerinin rafa kalkmasının ve hatta olası bir faiz artışının gündeme gelmesinin tüketicilere maliyetini ortalama 150 dolar olarak hesaplıyor.
Buna ek olarak, havayolu şirketlerinin artan jet yakıtı maliyetlerini biletlere yansıtmasıyla uçuş masrafları hane başına 100 dolar artarken, Pentagon'un bölgedeki askeri operasyonları sürdürmek için harcadığı günlük milyonlarca doların vergi mükelleflerine yansıması ise aile başına 250 dolarlık bir fatura çıkardı.
Savaşın bitmesi fiyatları normalleştirebilir
Farklı araştırma kurumları da savaşın maliyetine dair benzer veriler ortaya koyuyor.
Çeşitli düşünce kuruluşları, Amerikalı tüketicilerin sadece akaryakıta ödediği fazladan parayı hane başına 400 ila 500 dolar arasında hesaplarken, yapılan son kamuoyu araştırmaları halkın büyük bir kısmının bu artışlar nedeniyle ciddi bir geçim sıkıntısı yaşadığını gösteriyor.
Son haftalarda petrol fiyatlarında yaşanan hafif gerilemeye rağmen, fiyatların savaş öncesi normal seviyelerine dönebilmesi tamamen ABD ve İran arasındaki çatışmaların kalıcı olarak son bulmasına bağlı görünüyor.
Uzmanlar, tarafların uzlaşması durumunda akaryakıt fiyatlarının yıl sonuna doğru yeniden makul seviyelere çekilebileceğini öngörüyor.
Kaynak: AA
Son dakika gelişmelerden anında haberdar olmak için WhatsApp haber kanalımıza katılın.
Gelişmelerden zamanında haberdar olmak istiyor musunuz? Google News’te KONHABER'e abone olun.
